Op elk feestje staat tegenwoordig wel iemand met een klein flesje troebele, felgekleurde vloeistof. Geen wijn, geen kombucha, maar drinkazijn. Shrubs en switchels, zoals de Engelstalige vakwoorden luiden, waren tot voor kort iets voor bartenders die met vergeten technieken experimenteerden. Nu staan ze gewoon in de koelkast bij de betere supermarkt, naast de kombucha en de alcoholvrije bieren.
De vraag is niet meer of je het tegenkomt, maar waarom het ineens zo hard gaat. En of al die gezondheidsclaims die eromheen hangen eigenlijk kloppen.
Wat drinkazijn precies is
Een shrub is een mengsel van fruit, suiker en azijn dat een paar dagen trekt tot er een geconcentreerde, zoetzure siroop ontstaat. Je verdunt die met water, sodawater of in een cocktail. Een switchel slaat de trekstap over en combineert azijn direct met water en een zoetstof zoals ahornsiroop of melasse. Beide zijn eeuwenoude bewaarmethodes: boeren gebruikten drinkazijn al voor de koelkast bestond, om fruit niet te laten verspillen en om op hete dagen iets verfrissends achter de hand te hebben.
Wat nu anders is: de smaken zijn verfijnder geworden. Denk aan perzik met tijm, framboos met zwarte peper of gember met citroen, vaak biologisch en zonder toegevoegde suiker. Het resultaat ligt qua smaak ergens tussen kombucha en een cocktailbitter in.
De techniek zelf komt van ver. Al in het oude Perzië werd fruit op azijn bewaard, en in koloniaal Amerika kregen boeren op het land een switchel mee om tijdens hete werkdagen op het veld niet uit te drogen. Dat het nu juist weer terugkomt, past bij een bredere trend: mensen zoeken drankjes met een verhaal en een ambachtelijk randje, in plaats van iets uit een pak.
Waarom opeens iedereen dit drinkt
Drie dingen komen hier samen. Ten eerste de honger naar smaak: na jaren van kombucha en kefir is er vraag naar iets nieuws dat nog steeds in het rijtje "fermenteerproduct" past, al is een shrub technisch gezien niet altijd gefermenteerd. Ten tweede de alcoholvrije beweging. Net zoals alcoholvrij borrelen allang geen uitzondering meer is, zoeken mensen drankjes die net zo veel body en complexiteit hebben als een cocktail, maar zonder de kater. Een shrub met gin-achtige kruiden erin doet dat prima.
Ten derde is er de gezondheidshype, aangewakkerd door bekende voedingsinfluencers die beweren dat een eetlepel azijn voor de maaltijd je bloedsuiker stabiel houdt. Diezelfde logica zie je terug bij andere trends die dit jaar langskwamen, van fibermaxxing tot het ineens overal opduiken van magnesium als hulpmiddel tegen stress en slecht slapen. Drinkazijn past in dat rijtje: een simpel, goedkoop ingrediënt dat ineens een wondermiddel moet zijn.
Klopt het gezondheidsverhaal eigenlijk?
Deels wel, maar met flink wat kanttekeningen. Een meta-analyse van meerdere klinische onderzoeken naar het effect van azijn op bloedsuiker en insuline na de maaltijd laat zien dat azijn de pieken inderdaad kan afvlakken, maar vooral wanneer je het samen met een maaltijd met complexe koolhydraten drinkt. Bij een glas met alleen suiker werkte het juist averechts. Met andere woorden: een shot drinkazijn na een stuk taart maakt weinig verschil, maar een scheutje bij je lunch met volkorenbrood kan wel degelijk iets doen.
Het is dus geen wondermiddel dat los van wat je verder eet werkt, zoals sommige social-mediaclaims suggereren. Wie een gezonde relatie met eten heeft en gewoon gevarieerd eet, zal van een shot drinkazijn geen dramatisch verschil merken. Wie het drinkt omdat het lekker is, zit sowieso goed.
Zelf drinkazijn maken
Een basisshrub maak je met gelijke delen fruit en suiker, die je een nacht laat staan tot het fruit zijn sap loslaat. Daarna pers je het mengsel uit en voeg je een gelijke hoeveelheid azijn toe, bijvoorbeeld appelciderazijn of een milde witte wijnazijn. Laat dit minstens een week in de koelkast trekken, zeef het en bewaar de siroop in een afgesloten fles. Een eetlepel in een glas bruisend water is al genoeg voor een verfrissend drankje.
Favoriete combinaties onder thuisbrouwers: aardbei met basilicum, ananas met jalapeño voor wie van pit houdt, en appel met kaneel als herfstvariant. Experimenteer gerust, het enige dat echt mis kan gaan is te veel suiker gebruiken, waardoor je uiteindelijk een frisdrank met een vleugje azijn overhoudt in plaats van een echte shrub.
Geen zin om zelf te mengen en te wachten tot het getrokken is? Een scheutje in een vinaigrette werkt ook, of gebruik de siroop als basis voor een mocktail met bruisend water en verse munt. Zo haal je toch iets van de trend in huis zonder dat je een week moet wachten op je eerste glas.
Dit is waar je op let voordat je elke ochtend een shot neemt
Azijn is zuur, en dat zuur kan op termijn je tandglazuur aantasten, zeker als je het onverdund drinkt. Neem het daarom altijd met een flinke scheut water of sodawater, drink het liefst met een rietje en spoel na met water in plaats van direct te gaan poetsen. Heb je een gevoelige maag of reflux, begin dan met een klein scheutje en bouw rustig op.
Drinkazijn is vooral leuk omdat het een smaakervaring is die je zelf in de hand hebt, van zoetzuur tot kruidig. Zie het als een nieuwe toevoeging aan je drankjesrepertoire naast kombucha en mocktails, niet als vervanging van groente, vezels of een gevarieerd dieet. Dan blijft het precies wat het hoort te zijn: een verrassend fris glas, met of zonder wetenschappelijke onderbouwing.